Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 και μνήμη στην τρίτη ηλικία: προστασία του εγκεφάλου που γερνά
Το DHA είναι το κύριο ωμέγα-3 του εγκεφάλου. Τα επίπεδά του στο αίμα συνδέονται με τον όγκο του εγκεφάλου και τη μνήμη καθώς μεγαλώνουμε.
Γιατί είναι απαραίτητα
Με την ηλικία ο εγκέφαλος γίνεται πιο ευάλωτος στη φλεγμονή, στο οξειδωτικό στρες και στις μικροαγγειακές βλάβες. Το DHA διατηρεί την ευελιξία των νευρικών μεμβρανών και τις συνάψεις. Το EPA δρα αντιφλεγμονωδώς και προστατεύει τα μικρά αγγεία του εγκεφάλου.
Τι προσφέρουν
Φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου
Εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ για το DHA, με πρόσληψη ≥250 mg/ημέρα.[1]
Μεγαλύτερος όγκος εγκεφάλου
Στη μελέτη Framingham (1.575 άτομα χωρίς άνοια), όσοι είχαν το χαμηλότερο DHA στο αίμα είχαν μικρότερο όγκο εγκεφάλου, που αντιστοιχεί σε περίπου 2 χρόνια επιπλέον γήρανσης.[2]
Καλύτερη μνήμη και εκτελεστική λειτουργία
Στην ίδια μελέτη, τα χαμηλά επίπεδα ωμέγα-3 συνδέθηκαν με χειρότερη οπτική μνήμη και ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.[2]
Βελτίωση μάθησης και μνήμης
Στη μελέτη MIDAS (485 άτομα άνω των 55 με ήπια ενόχληση μνήμης), 900 mg DHA/ημέρα για 6 μήνες βελτίωσαν τη μάθηση και τη μνήμη.[3]
Προστασία των αγγείων του εγκεφάλου
Μέσω της επίδρασης στην πίεση, στα τριγλυκερίδια και στη φλεγμονή.[2]
Καλό να γνωρίζετε: Τα ωμέγα-3 φαίνεται να βοηθούν κυρίως στην πρόληψη και στα αρχικά στάδια. Σε ασθενείς με εγκατεστημένη νόσο Alzheimer, μελέτη με DHA δεν έδειξε επιβράδυνση της πορείας. Η άσκηση, ο έλεγχος της πίεσης και η κοινωνική και νοητική δραστηριότητα παραμένουν βασικά.
Πριν ξεκινήσετε
- Νέα ή επιδεινούμενα προβλήματα μνήμης χρειάζονται ιατρική εκτίμηση.
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά (συχνά σε αυτή την ηλικία).
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Προλαμβάνουν την άνοια;
Δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνουν την άνοια. Χαμηλά επίπεδα DHA συνδέονται όμως με ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου, και σε ήπια ενόχληση μνήμης έχουν δείξει βελτίωση.
Σε ποια ηλικία αξίζει να ξεκινήσω;
Η προστασία φαίνεται να μετρά περισσότερο πριν εμφανιστούν προβλήματα. Μια μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 σε οποιαδήποτε ηλικία δείχνει από πού ξεκινάτε.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Σας απασχολεί η μνήμη;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012: DHA και φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου.
- Tan ZS et al. Red blood cell omega-3 fatty acid levels and markers of accelerated brain aging. Neurology. 2012;78(9):658–664.
- Yurko-Mauro K et al. Beneficial effects of docosahexaenoic acid on cognition in age-related cognitive decline. Alzheimers Dement. 2010;6(6):456–464.
- Quinn JF et al. Docosahexaenoic acid supplementation and cognitive decline in Alzheimer disease: a randomized trial. JAMA. 2010;304(17):1903–1911.