Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 για τον εγκέφαλο: διάθεση, άγχος και συγκέντρωση
Ο εγκέφαλος είναι από τα πιο πλούσια σε λιπαρά όργανα του σώματος, και το DHA είναι βασικό δομικό του υλικό.
Γιατί είναι απαραίτητα
Το DHA καθορίζει πόσο «ευέλικτες» είναι οι μεμβράνες των νευρικών κυττάρων και πόσο καλά λειτουργούν οι υποδοχείς των νευροδιαβιβαστών. Το EPA δρα κυρίως αντιφλεγμονωδώς, και η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή έχει συνδεθεί με την κατάθλιψη.
Τι προσφέρουν
Φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου
Εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ για το DHA, με πρόσληψη ≥250 mg/ημέρα.[1]
Βελτίωση της διάθεσης
Σκευάσματα με EPA τουλάχιστον 60% του συνόλου έδειξαν όφελος στην κατάθλιψη (μετα-ανάλυση 26 μελετών).[2]
Μείωση του άγχους
Μετα-ανάλυση έδειξε μείωση των συμπτωμάτων άγχους, κυρίως σε δόσεις τουλάχιστον 2 g/ημέρα.[3]
Λιγότερη φλεγμονή
Η αντιφλεγμονώδης δράση του EPA θεωρείται βασικός μηχανισμός για τη διάθεση.[2]
Καλό να γνωρίζετε: Τα ωμέγα-3 είναι προσθήκη και όχι αντικατάσταση της θεραπείας. Αν η διάθεση είναι χαμηλή για εβδομάδες, μιλήστε με γιατρό ή ψυχολόγο. Μη διακόπτετε ποτέ φάρμακα χωρίς τον γιατρό σας.
Πριν ξεκινήσετε
- Αν έχετε σκέψεις να κάνετε κακό στον εαυτό σας, καλέστε τώρα τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία στο 1018 ή το 112.
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παίρνετε αντικαταθλιπτικά ή αντιπηκτικά.
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό σας.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Μπορώ να τα παίρνω μαζί με αντικαταθλιπτικά;
Στις μελέτες τα ωμέγα-3 χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ως προσθήκη στη θεραπεία. Ενημερώστε τον γιατρό σας και μη διακόψετε ποτέ φάρμακα χωρίς αυτόν.
Παίζει ρόλο η σύνθεση του σκευάσματος;
Ναι. Στη διάθεση όφελος έδειξαν σκευάσματα όπου το EPA είναι τουλάχιστον το 60% του συνόλου EPA+DHA.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Χαμηλή διάθεση ή άγχος;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012: DHA και φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου.
- Liao Y et al. Efficacy of omega-3 PUFAs in depression: a meta-analysis. Transl Psychiatry. 2019;9:190.
- Su KP et al. Association of use of omega-3 PUFAs with changes in severity of anxiety symptoms: a meta-analysis. JAMA Netw Open. 2018;1(5):e182327.