Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 στο μεταβολικό σύνδρομο και τον διαβήτη τύπου 2
Στον διαβήτη και στο μεταβολικό σύνδρομο ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η καρδιά. Τα ωμέγα-3 βοηθούν εκεί που ο διαβήτης «χτυπά» περισσότερο: στα τριγλυκερίδια και στη φλεγμονή.
Γιατί είναι απαραίτητα
Η αντίσταση στην ινσουλίνη ανεβάζει τα τριγλυκερίδια, κατεβάζει την HDL και κρατά τον οργανισμό σε χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή. Αυτός ο συνδυασμός επιταχύνει την αθηροσκλήρωση. Τα EPA και DHA μειώνουν την παραγωγή τριγλυκεριδίων στο ήπαρ και τροφοδοτούν τους μηχανισμούς που σβήνουν τη φλεγμονή.
Τι προσφέρουν
Μείωση τριγλυκεριδίων
Τα αυξημένα τριγλυκερίδια, χαρακτηριστικό του μεταβολικού συνδρόμου, μειώνονται περίπου 20–30% σε δόση 4 g/ημέρα.[1]
Καρδιαγγειακό όφελος σε ασθενείς με διαβήτη
Στη μελέτη REDUCE-IT, όπου περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς είχαν διαβήτη, 4 g/ημέρα καθαρό EPA μείωσε τα μείζονα καρδιαγγειακά συμβάματα κατά 25%.[2]
Λιγότεροι αγγειακοί θάνατοι
Στη μελέτη ASCEND (15.480 ασθενείς με διαβήτη), οι αγγειακοί θάνατοι ήταν λιγότεροι στην ομάδα των ωμέγα-3, αν και το κύριο καταληκτικό σημείο δεν διέφερε.[3]
Λιγότερο λίπος στο ήπαρ
Το λιπώδες ήπαρ συνοδεύει πολύ συχνά τον διαβήτη. Τα ωμέγα-3 μειώνουν το λίπος στο ήπαρ και την αντίσταση στην ινσουλίνη.[4]
Φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς
Εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ για EPA+DHA.[5]
Καλό να γνωρίζετε: Τα ωμέγα-3 δεν ρίχνουν το σάκχαρο ούτε τη γλυκοζυλιωμένη (HbA1c). Δεν αντικαθιστούν τα αντιδιαβητικά φάρμακα, τη διατροφή και την άσκηση. Το καρδιαγγειακό όφελος φάνηκε κυρίως σε υψηλές δόσεις. Στη μελέτη ASCEND, με 1 g/ημέρα, δεν μειώθηκαν τα συνολικά καρδιαγγειακά συμβάματα.
Πριν ξεκινήσετε
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά.
- Σε δόσεις άνω του 1 g/ημέρα έχει περιγραφεί αυξημένος κίνδυνος κολπικής μαρμαρυγής.
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τον διαβητολόγο σας.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Ρίχνουν το σάκχαρο;
Όχι. Τα ωμέγα-3 δεν μειώνουν το σάκχαρο ούτε την HbA1c. Ο ρόλος τους είναι κυρίως στα τριγλυκερίδια, στη φλεγμονή και στον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Αλληλεπιδρούν με τα αντιδιαβητικά;
Δεν είναι γνωστές σημαντικές αλληλεπιδράσεις με τα συνήθη αντιδιαβητικά. Ενημερώστε όμως τον γιατρό σας, ιδίως αν παίρνετε και αντιπηκτικά.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Διαβήτης ή μεταβολικό σύνδρομο;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Skulas-Ray AC et al. Omega-3 fatty acids for the management of hypertriglyceridemia: AHA Science Advisory. Circulation. 2019;140:e673–e691.
- Bhatt DL et al. Cardiovascular risk reduction with icosapent ethyl for hypertriglyceridemia (REDUCE-IT). N Engl J Med. 2019;380:11–22.
- ASCEND Study Collaborative Group. Effects of n−3 fatty acid supplements in diabetes mellitus. N Engl J Med. 2018;379:1540–1550.
- Yan JH et al. Omega-3 PUFA supplementation and NAFLD: a meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine (Baltimore). 2018;97(37):e12271.
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012: EPA+DHA και φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.