Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 για τα μάτια: όραση και ξηροφθαλμία
Ο αμφιβληστροειδής είναι από τους ιστούς με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση DHA σε όλο το σώμα. Χωρίς αυτό, τα φωτοϋποδοχικά κύτταρα δεν λειτουργούν σωστά.
Γιατί είναι απαραίτητα
Το DHA αποτελεί μεγάλο μέρος των μεμβρανών των φωτοϋποδοχέων, των κυττάρων που μετατρέπουν το φως σε σήμα. Επιπλέον, η επιφάνεια του ματιού και οι μεϊβομιανοί αδένες, που φτιάχνουν το λιπαρό στρώμα των δακρύων, επηρεάζονται από τη φλεγμονή.
Τι προσφέρουν
Φυσιολογική όραση
Το DHA συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής όρασης (εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ, με ≥250 mg DHA/ημέρα).[1]
Ανάπτυξη των ματιών του μωρού
Το DHA της μητέρας συμβάλλει στη φυσιολογική ανάπτυξη των ματιών του εμβρύου και του βρέφους (εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ).[2]
Δομικό υλικό του αμφιβληστροειδή
Ο αμφιβληστροειδής έχει από τις υψηλότερες συγκεντρώσεις DHA στον οργανισμό.[3]
Αντιφλεγμονώδης δράση στην επιφάνεια του ματιού
Μικρότερες μελέτες έδειξαν βελτίωση των συμπτωμάτων της ξηροφθαλμίας.[4]
Καλό να γνωρίζετε: Στη μεγαλύτερη μελέτη για την ξηροφθαλμία (DREAM, 3 g/ημέρα για έναν χρόνο), τα ωμέγα-3 δεν ήταν καλύτερα από το ελαιόλαδο που χρησιμοποιήθηκε ως εικονικό φάρμακο, αν και και οι δύο ομάδες βελτιώθηκαν. Για την ξηροφθαλμία, λοιπόν, είναι συμπληρωματική επιλογή και όχι θεραπεία. Η τεκμηρίωση για την όραση γενικά παραμένει ισχυρή.
Πριν ξεκινήσετε
- Ξηροφθαλμία που επιμένει χρειάζεται εκτίμηση από οφθαλμίατρο.
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παίρνετε αντιπηκτικά.
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τον οφθαλμίατρό σας.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Βοηθούν στην ξηροφθαλμία;
Μικρότερες μελέτες έδειξαν βελτίωση των συμπτωμάτων, αλλά η μεγάλη μελέτη DREAM δεν βρήκε διαφορά από το εικονικό φάρμακο. Είναι συμπληρωματική επιλογή, όχι θεραπεία.
Γιατί το DHA είναι σημαντικό για την όραση;
Είναι βασικό δομικό στοιχείο των φωτοϋποδοχικών κυττάρων του αμφιβληστροειδή. Η ΕΕ έχει εγκρίνει τον ισχυρισμό ότι συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής όρασης.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Ξηροφθαλμία ή ενδιαφέρον για την υγεία των ματιών;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012: DHA και διατήρηση φυσιολογικής όρασης.
- Κανονισμός (ΕΕ) 440/2011: DHA και ανάπτυξη ματιών εμβρύου/βρέφους.
- SanGiovanni JP, Chew EY. The role of omega-3 long-chain polyunsaturated fatty acids in health and disease of the retina. Prog Retin Eye Res. 2005;24(1):87–138.
- Giannaccare G et al. Efficacy of omega-3 fatty acid supplementation for treatment of dry eye disease: a meta-analysis of randomized clinical trials. Cornea. 2019;38(5):565–573.
- Dry Eye Assessment and Management Study Research Group. n−3 fatty acid supplementation for the treatment of dry eye disease. N Engl J Med. 2018;378:1681–1690.