Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 για τις αρθρώσεις: φυσικός σύμμαχος απέναντι στη φλεγμονή
Τα ωμέγα-3 είναι πρώτη ύλη για μόρια που βοηθούν τον οργανισμό να «κλείσει» τη φλεγμονή. Το όφελος είναι πιο εμφανές στη φλεγμονώδη αρθρίτιδα.
Γιατί είναι απαραίτητα
Τα ωμέγα-6 τροφοδοτούν μόρια που ενισχύουν τη φλεγμονή, ενώ τα EPA και DHA μετατρέπονται σε ρεζολβίνες και προτεκτίνες, μόρια που τη σβήνουν. Όταν η ισορροπία γέρνει προς τα ωμέγα-6, η φλεγμονή διαρκεί περισσότερο.
Τι προσφέρουν
Λιγότερος πόνος στις αρθρώσεις
Σε φλεγμονώδη αρθρίτιδα (π.χ. ρευματοειδή), μετά από 3–4 μήνες λήψης.[1]
Λιγότερη πρωινή δυσκαμψία
Στην ίδια μετα-ανάλυση.[1]
Λιγότερες ευαίσθητες αρθρώσεις
Λιγότερες αρθρώσεις πονούσαν στην πίεση.[1]
Μικρότερη ανάγκη για αντιφλεγμονώδη
Λιγότερη κατανάλωση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών (ΜΣΑΦ) και λιγότερες σχετικές παρενέργειες.[1]
Παραγωγή ρεζολβινών
Τα EPA και DHA είναι η πρώτη ύλη για τα μόρια που τερματίζουν ενεργά τη φλεγμονή.[2]
Καλό να γνωρίζετε: Στην οστεοαρθρίτιδα (φθορά) τα δεδομένα είναι πιο αδύναμα, και εκεί τη μεγαλύτερη διαφορά την κάνουν η άσκηση ενδυνάμωσης και το βάρος. Πρήξιμο ή πρωινή δυσκαμψία πάνω από 30 λεπτά χρειάζονται εκτίμηση από ρευματολόγο.
Πριν ξεκινήσετε
- Αν παίρνετε αντιφλεγμονώδη ή αντιπηκτικά, ενημερώστε τον γιατρό σας.
- Μη διακόπτετε την αγωγή του ρευματολόγου σας.
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τον ρευματολόγο σας.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Σε πόσο καιρό θα δω διαφορά;
Στις μελέτες για τη φλεγμονώδη αρθρίτιδα το όφελος φάνηκε μετά από περίπου 3–4 μήνες συνεχούς λήψης.
Μπορώ να τα παίρνω μαζί με αντιφλεγμονώδη;
Συνήθως ναι, αλλά ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει λίγο την τάση για αιμορραγία. Ενημερώστε τον γιατρό σας.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Πόνος και δυσκαμψία στις αρθρώσεις;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Goldberg RJ, Katz J. A meta-analysis of the analgesic effects of omega-3 PUFA supplementation for inflammatory joint pain. Pain. 2007;129:210–223.
- Serhan CN. Pro-resolving lipid mediators are leads for resolution physiology. Nature. 2014;510:92–101.
- Hill CL et al. Fish oil in knee osteoarthritis: a randomised clinical trial of low dose versus high dose. Ann Rheum Dis. 2016;75:23–29.