Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 για την καρδιά: τριγλυκερίδια, πίεση και καρδιαγγειακή υγεία
Από όλα τα οφέλη των ωμέγα-3, η επίδρασή τους στα τριγλυκερίδια είναι από τις πιο σταθερά τεκμηριωμένες.
Γιατί είναι απαραίτητα
Τα EPA και DHA μειώνουν την παραγωγή τριγλυκεριδίων στο ήπαρ και επιταχύνουν την απομάκρυνσή τους από το αίμα. Ενσωματώνονται επίσης στις μεμβράνες των καρδιακών κυττάρων και των αγγείων, επηρεάζοντας τον ρυθμό, την ελαστικότητα των αγγείων και τη φλεγμονή.
Τι προσφέρουν
Μείωση τριγλυκεριδίων κατά 20–30%
Σε δόση περίπου 4 g/ημέρα, σε όσους έχουν αυξημένα τριγλυκερίδια.[1]
Μείωση αρτηριακής πίεσης
Περίπου 2–4 mmHg, με το καλύτερο αποτέλεσμα γύρω στα 2–3 g/ημέρα και σε όσους έχουν υπέρταση.[2]
Φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς
Εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ για EPA+DHA, με πρόσληψη ≥250 mg/ημέρα.[3]
Λιγότερα εμφράγματα
Στη μεγάλη μελέτη VITAL, τα εμφράγματα ήταν λιγότερα στην ομάδα των ωμέγα-3. Τα συνολικά καρδιαγγειακά συμβάματα δεν μειώθηκαν σημαντικά.[4]
Χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα
Υψηλότερος δείκτης ωμέγα-3 στο αίμα συνδέθηκε με χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα (μελέτη Framingham).[5]
Καλό να γνωρίζετε: Για τα τριγλυκερίδια μετράει η δόση: μία κάψουλα την ημέρα συνήθως δεν αρκεί. Πάντα δίπλα σε διατροφή χωρίς ζάχαρη και αλκοόλ, άσκηση και, όπου χρειάζεται, φαρμακευτική αγωγή.
Πριν ξεκινήσετε
- Σε δόσεις πάνω από 1 g/ημέρα έχει περιγραφεί αυξημένος κίνδυνος κολπικής μαρμαρυγής. Αν έχετε αρρυθμία, συζητήστε το πρώτα.
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά.
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Αρκεί μία κάψουλα την ημέρα για τα τριγλυκερίδια;
Συνήθως όχι. Στις μελέτες τα τριγλυκερίδια μειώθηκαν σε δόσεις 2–4 g EPA+DHA την ημέρα, ενώ μια τυπική κάψουλα έχει περίπου 300 mg.
Μπορώ να τα παίρνω μαζί με στατίνη;
Ναι, συχνά συνδυάζονται. Η στατίνη δρα κυρίως στην LDL και τα ωμέγα-3 στα τριγλυκερίδια. Η απόφαση παίρνεται μετά από εκτίμηση.
Πόσο γρήγορα πέφτουν τα τριγλυκερίδια;
Η επίδραση φαίνεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες. Επανέλεγχος των λιπιδίων σε 2–3 μήνες δείχνει το αποτέλεσμα.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Ψηλά τριγλυκερίδια ή οριακή πίεση;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Skulas-Ray AC et al. Omega-3 fatty acids for the management of hypertriglyceridemia: AHA Science Advisory. Circulation. 2019;140:e673–e691.
- Zhang X et al. Omega-3 PUFA intake and blood pressure: a dose-response meta-analysis of RCTs. J Am Heart Assoc. 2022;11:e025071.
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012: EPA+DHA και φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.
- Manson JE et al. Marine n-3 fatty acids and prevention of cardiovascular disease and cancer (VITAL). N Engl J Med. 2019;380:23–32.
- Harris WS et al. Erythrocyte long-chain omega-3 fatty acid levels are inversely associated with mortality in the Framingham Offspring Cohort. Am J Clin Nutr. 2018;107(6):1043–1052.
- Gencer B et al. Marine omega-3 supplementation and risk of atrial fibrillation. Circulation. 2021;144:1981–1990.