Ιατρικές Υπηρεσίες | Πρόληψη Διάγνωση Θεραπεία
Ωμέγα-3 στην προσπάθεια τεκνοποίησης με εξωσωματική (IVF)
Η εξωσωματική είναι μια διαδικασία με μεγάλη συναισθηματική και οικονομική επένδυση. Η προετοιμασία του σώματος πριν από τον κύκλο μπορεί να κάνει τη διαφορά, και τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο μελετημένα θρεπτικά συστατικά σε αυτό το πεδίο.
Γιατί είναι απαραίτητα
Η ποιότητα του ωαρίου και του σπερματοζωαρίου καθορίζεται εβδομάδες πριν από την ωοληψία. Τα ωμέγα-3 ενσωματώνονται στις μεμβράνες τους, επηρεάζουν το περιβάλλον του ωοθυλακίου και μειώνουν τη φλεγμονή που μπορεί να δυσκολέψει την εμφύτευση. Μετρούν και τα δύο μέλη του ζευγαριού.
Τι προσφέρουν
Μεγαλύτερη πιθανότητα να γεννηθεί μωρό
Σε γυναίκες σε εξωσωματική, κάθε αύξηση κατά 1% των μακράς αλύσου ωμέγα-3 στο αίμα συνδέθηκε με 8% μεγαλύτερη πιθανότητα κλινικής κύησης και γέννησης ζώντος νεογνού.[1]
54% αντί για 36% γεννήσεις
Σε 229 ζευγάρια, οι γυναίκες με την υψηλότερη πρόσληψη EPA+DHA είχαν πιθανότητα γέννησης 54%, έναντι 36% σε όσες είχαν τη χαμηλότερη.[2]
Λιγότερες αποβολές
Στην ίδια μελέτη, η υψηλότερη πρόσληψη EPA+DHA συνδέθηκε με σημαντικά μικρότερο κίνδυνο απώλειας της κύησης.[2]
Καλύτερη ποιότητα εμβρύων
Σε τυχαιοποιημένη μελέτη (111 ζευγάρια), 6 εβδομάδες ωμέγα-3 με βιταμίνη D και ελαιόλαδο και για τους δύο συντρόφους βελτίωσαν δείκτες ανάπτυξης των εμβρύων.[3]
Καλύτερη μορφολογία εμβρύων
Μεγαλύτερη πρόσληψη ωμέγα-3 πριν από τη σύλληψη συνδέθηκε με καλύτερη μορφολογία εμβρύων σε κύκλους IVF/ICSI.[4]
Καλύτερο σπέρμα
Στους άνδρες, μεγαλύτερη πρόσληψη ωμέγα-3 συνδέθηκε με περισσότερα σπερματοζωάρια, μεγαλύτερη συγκέντρωση και καλύτερη κινητικότητα.[2]
Συνεπή ευρήματα
Σε συστηματική ανασκόπηση, και οι πέντε μελέτες σε γυναίκες σε IVF/ICSI έδειξαν όφελος των ωμέγα-3 στην ποιότητα ωαρίων και εμβρύων.[5]
Καλό να γνωρίζετε: Τα ωμέγα-3 χρειάζονται χρόνο για να ενσωματωθούν στα κύτταρα. Ιδανικά ξεκινούν και οι δύο σύντροφοι τουλάχιστον 6 εβδομάδες, και καλύτερα περίπου 3 μήνες, πριν από τον κύκλο. Τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από μελέτες παρατήρησης. Μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες που να αποδεικνύουν περισσότερες γεννήσεις δεν υπάρχουν ακόμα. Τα ωμέγα-3 συμπληρώνουν το πρωτόκολλο της μονάδας εξωσωματικής, δεν το αντικαθιστούν.
Πριν ξεκινήσετε
- Ενημερώστε τον γιατρό της εξωσωματικής για κάθε συμπλήρωμα που παίρνετε, ιδιαίτερα πριν από την ωοληψία.
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παίρνετε ηπαρίνη ή ασπιρίνη στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου.
- Συνυπολογίστε τις προγεννητικές βιταμίνες που ήδη παίρνετε.
Τι να κάνετε τώρα
- 1Μετρήστε πού βρίσκεστε
Μέτρηση δείκτη ωμέγα-3. Λίγες σταγόνες αίματος από το δάχτυλο (ξηρό δείγμα αίματος). Η ανάλυση γίνεται στο ανεξάρτητο εργαστήριο Vitas στο Όσλο και τα αποτελέσματα βγαίνουν σε 10–20 ημέρες.
- 2Προσωποποιημένη εκτίμηση
Με βάση το αποτέλεσμα, το ιστορικό και τα φάρμακά σας αποφασίζουμε αν χρειάζεστε συμπλήρωμα, σε ποια δόση και μορφή, σε συνεννόηση με τη μονάδα εξωσωματικής.
- 3Επανέλεγχος σε 4 μήνες
Για να επιβεβαιώσουμε ότι ο δείκτης έφτασε στον στόχο (≥8%).
Η μέτρηση γίνεται με το κιτ BalanceTest της Zinzino. Ο ιατρός συνεργάζεται με την εταιρεία.
Ό,τι μας ρωτάτε για αυτό το θέμα
Πόσο πριν τον κύκλο να ξεκινήσω;
Τουλάχιστον 6 εβδομάδες και ιδανικά περίπου 3 μήνες πριν. Στην τυχαιοποιημένη μελέτη PREPARE η παρέμβαση διήρκεσε 6 εβδομάδες.
Να τα σταματήσω πριν την ωοληψία;
Αυτό το αποφασίζει η μονάδα εξωσωματικής, ανάλογα με το πρωτόκολλο και τα φάρμακα που παίρνετε (π.χ. ηπαρίνη ή ασπιρίνη). Ενημερώστε τους για κάθε συμπλήρωμα.
Βοηθά και τον σύντροφο;
Μεγαλύτερη πρόσληψη ωμέγα-3 στους άνδρες έχει συνδεθεί με καλύτερες παραμέτρους σπέρματος. Γι' αυτό προτείνουμε να ξεκινήσουν και οι δύο.
Η σωστή επιλογή θέλει ιατρική εκτίμηση
Τα ωμέγα-3 είναι ασφαλή για τους περισσότερους, αλλά δεν είναι «ίδια για όλους». Τρία πράγματα κρίνουν αν θα ωφεληθείτε πραγματικά:
Εξαρτάται από τον στόχο, το βάρος, τη διατροφή και κυρίως από το πού βρίσκεστε σήμερα. Η μέτρηση του δείκτη ωμέγα-3 δείχνει πόσα χρειάζεστε, αντί να μαντεύουμε.
Αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, προγραμματισμένο χειρουργείο, αρρυθμία, αλλεργία στα ψάρια, εγκυμοσύνη και θηλασμός θέλουν ιατρική οδηγία πριν ξεκινήσετε.
Πόσο EPA και DHA δίνει πραγματικά η ημερήσια δόση, πόσο φρέσκο είναι το έλαιο, πόσο καθαρό από ρύπους. Δύο προϊόντα με την ίδια ένδειξη «ωμέγα-3» μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα.
Οξείδωση: το αθέατο πρόβλημα των ωμέγα-3
Τα ωμέγα-3 είναι από τα πιο ευαίσθητα λιπαρά: οξειδώνονται εύκολα από το φως, τη θερμότητα και τον αέρα. Ένα οξειδωμένο έλαιο χάνει μέρος της αξίας του και συχνά προδίδεται από την έντονη «ψαρίλα». Γι’ αυτό μετράει και η αντιοξειδωτική προστασία. Οι πολυφαινόλες της ελιάς, όπως η υδροξυτυροσόλη, συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες*. Για τον λόγο αυτό ορισμένα σκευάσματα συνδυάζουν ιχθυέλαιο με ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες.
* Εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας της ΕΕ (Κανονισμός 432/2012) για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της ανά 20 g. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 20 g τέτοιου ελαιολάδου.Ετοιμάζεστε για κύκλο εξωσωματικής;
Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Η προσωποποιημένη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη το ιστορικό σας, τις εξετάσεις σας και τα φάρμακα που παίρνετε, για να αποφασίσουμε αν και πώς χρειάζεστε ωμέγα-3.
Βιβλιογραφία
- Chiu YH et al. Serum omega-3 fatty acids and treatment outcomes among women undergoing assisted reproduction. Hum Reprod. 2018;33(1):156–165.
- Salas-Huetos A et al. Women's and men's intake of omega-3 fatty acids and their food sources and assisted reproductive technology outcomes. Am J Obstet Gynecol. 2022;227(2):246.e1–246.e11.
- Kermack AJ et al. Effect of a 6-week “Mediterranean” dietary intervention on in vitro human embryo development: the PREPARE double-blinded randomized controlled trial. Fertil Steril. 2020;113(2):260–269.
- Hammiche F et al. Increased preconception omega-3 polyunsaturated fatty acid intake improves embryo morphology. Fertil Steril. 2011;95(5):1820–1823.
- Omega-3 fatty acids dietary intake for oocyte quality in women undergoing assisted reproductive techniques: a systematic review. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2022;275:97–105.